Netherlands Institute for Multiparty Democracy

“Wij komen op voor het recht van ons burgers om controle uit te oefenen over het beleid in de publieke sector.”

Aldus Ednea Patricia de León Quinto en Romualdo Augusto Mejía López

Ednea Patricia de León Quinto en Romualdo Augusto Mejía López wonen in Izabel, een provincie in het noordoosten van Guatemala aan de Caribische kust. Zij zijn actieve burgers die belangstelling hebben voor publieke aangelegenheden. Ednea werkt bij een maatschappelijke organisatie in de haven van Puerto Barrios. Romualdo is een politicus die actief is namens het Republikeinse Front van Guatemala (FRG) in de buurt van Livingston. Verleden jaar hebben zij beiden geholpen een Gedeelde Gemeentelijke Agenda (SMA) in hun gemeente op te zetten: een lokaal ontwikkelingsplan dat voorstellen bevatte voor de verbetering van gezondheidszorg, onderwijs, veiligheid en milieu.

In het kiesdistrict van Romualdo wonen hoofdzakelijk Garífunas, een van de vele etnische groeperingen in de stad. “Livingston is een zeer bijzondere gemeente vanwege haar grote verscheidenheid. Er wonen Q’eqchi’, Ladino, mensen van Indiaanse afkomst, Chinezen en Garífunas. Volgens Romualdo vormt deze verscheidenheid geen probleem: “we doen allemaal mee met elkaars culturele activiteiten en als we bij elkaar komen om vraagstukken te bespreken, proberen we consensus te bereiken”.

Het is in deze geest dat Romualdo met andere lokale politici en burgers, verenigd in een Citizens’ Action Committee (CAC), heeft gewerkt aan een plan om een aantal van de meest urgente problemen die alle inwoners van Livingston ondervinden aan te pakken.

Een van deze problemen is de werkloosheid. “Onder de Garífuna bevolking die ik vertegenwoordig, is het aantal werklozen hoog, aldus Romualdo. “Er zijn niet veel mensen met een universitaire opleiding en in Livingston zijn er maar weinig banen”. In de gedeelde agenda, aan de ontwikkeling waarvan Romualdo een bijdrage heeft geleverd, staan voorstellen om deze situatie aan te pakken. Hij legt uit: “We stellen voor dat de overheid ons van mogelijkheden voorziet om kleine zelfstandige bedrijfjes te stimuleren, bijvoorbeeld in de toeristische sector of via ontwikkeling van landbouw”.

Op dezelfde wijze hebben burgers en politici in Puerto Barrios een gedeelde agenda uitgewerkt ten behoeve van de ontwikkeling van hun gemeente. In het begin waren de discussies “heel verhit” aldus Ednea, die aan de vergaderingen deelnam. Elke partij en maatschappelijke groepering wilden hun eigen agenda doordrukken. Op het laatst begrepen we echter dat dit het doel van een gedeelde agenda tenietdoet, dat we moesten meewerken en oprecht ideeën moesten delen.

Aangezien Puerto Barrios een bedrijvige zeehaven is, trekt de stad mensen aan uit andere delen van Izabel die op zoek zijn naar werk, maar ook criminelen. Volgens Ednea is er een uitgebreide handel in drugs, terwijl de cijfers over beroving, diefstal en moord stijgen. Ook vormt corruptie een groot probleem. De schulden van de gemeente Puerto Barrios zijn hoog opgelopen. “De gemeente is geplunderd door de overheid en door degenen die aan de macht waren, aldus Ednea. Dit is een kwestie waarover veel mensen liever niet spreken”.

Tijdens de vergaderingen die hebben geleid tot de presentatie van de Gedeelde Gemeentelijke Agenda in september 2008, is Ednea erin geslaagd het onderwerp corruptie aan de orde te stellen. Dit leidde tot het initiatief om een serie “sociale accountantscontroles” uit voeren om de manier waarop de gemeente de publieke gelden besteedde kritisch te onderzoeken. In een van de eerste gevallen heeft Ednea geholpen met de accountantscontrole op het beheer van een openbaar ziekenhuis in Puerto Barrios. De resultaten hiervan zijn opgenomen in het SMA-document. Zelfs al reageert de overheid niet onmiddellijk op de aanbevelingen uit deze controle, toch hoopt Ednea dat er in de komende jaren meer controles zullen worden uitgevoerd. “Deze controles herinneren functionarissen eraan dat zij verantwoording dienen af te leggen aan de inwoners van Puerto Barrios, als wij ons recht doen gelden om controle over het beleid in de publieke sector uit te voeren.